Εφημερίδα Κοινωνική

Λύση στα αδιέξοδα του συστήματος της Κοινωνικής Ασφάλισης

 Breaking News

Λύση στα αδιέξοδα του συστήματος της Κοινωνικής Ασφάλισης
27 Ιουλίου 2016

*Του Βασίλειου Μπένου

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ Ασφάλιση, είναι σύστημα προστασίας διαφόρων κατηγοριών εργαζομένων απέναντι σε ασθένειες, στα γηρατειά, στην ανεργία κλπ. με έσοδα που προέρχονται από εισφορές των ίδιων των εργαζομένων και εργοδοτών, καθώς και από κρατικές επιχορηγήσεις.

Η κοινωνική ασφάλιση από την ίδρυσή της, λειτούργησε με βάση το διανεμητικό σύστημα (που σχετίζεται με τη διανομή), και λαμβάνεται πρόνοια τα έξοδα να καλύπτονται από τα έσοδα σε ετήσια βάση. Η σχέση όμως εισφορών – παροχών ήταν τέτοια ώστε τα έσοδα όχι μόνο κάλυπταν τα έξοδα σε ετήσια βάση, αλλά προκάλεσαν και δημιουργία πλεονασμάτων. Αυτό προέκυψε διότι η σχέση «εισφορών – παροχών» προκάλεσε «κεφαλαιοποιητικό σύστημα», κεφαλαιοποίηση = η μετατροπή εισοδήματος ή αποθεματικών σε κεφάλαιο.

Η σχέση ασφαλισμένων σε συνταξιούχους κατά μέσο όρο μέχρι τη δεκαετία του 1970 ήταν 1/7, δηλαδή επτά ασφαλισμένοι κάλυπταν τις παροχές ενός συνταξιούχου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ακόμα μεγαλύτερων πλεονασμάτων.

Τα σχηματιζόμενα αποθεματικά έπρεπε να επενδύονται, ώστε μαζί με τις μελλοντικές εισφορές να καλύπτουν τις παροχές μακροχρόνια, ακόμα και στην περίπτωση που η ανώτερη σχέση 1/7, λόγω ωρίμανσης (ή ωρίμασης) δηλαδή ολοκλήρωσης της ανάπτυξης του συστήματος κατέληγε στη σχέση 1/2 ή και 1/1.

Δυστυχώς, τα αποθεματικά δεν επενδύθηκαν και είχαν κατατεθεί στη Τράπεζα της Ελλάδος χωρίς επιτόκιο, χρησιμοποιούμενα για την ανάπτυξη της βιομηχανίας. Το πρόβλημα στην κοινωνική ασφάλιση άρχισε να εμφανίζεται στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τότε αποφασίστηκε η ίδρυση ενός επικουρικού ταμείου του ΕΤΕΑΜ.

Τα σχηματιζόμενα κεφάλαια του ΕΤΕΑΜ χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη των ελλειμμάτων του ΙΚΑ και δεν επενδύθηκαν για το συμφέρον των ασφαλισμένων.

Επίσης, η σχέση εισφορών – παροχών δεν ήταν σύμφωνη με τις αναλογιστικές αρχές, αφού για ασφάλιστρα – εισφορά 6% η σύνταξη υπολογιζόταν στο 32% για 35 έτη ασφάλισης αντί του 17%.

Αποτέλεσμα των ανωτέρων ήταν η συσσώρευση αναλογιστικών ελλειμμάτων. Ταυτόχρονα στα ευγενή ταμεία δικαίωμα σύνταξης εξασφάλιζαν οι γυναίκες ασφαλισμένες με 15 έτη ασφάλισης ανεξαρτήτως ηλικίας και οι άνδρες στα 25 έτη ασφάλισης επίσης ανεξαρτήτως ηλικίας.

Αναμενόμενο ήταν ένα τέτοιο σύστημα να μην είναι βιώσιμο, και οι αναλογιστικές μελέτες διαπίστωσαν έγκαιρα το πρόβλημα. Δυστυχώς, δεν ελήφθησαν μέτρα διότι όλοι σκεπτόντουσαν το πολιτικό κόστος. Μετά την ανωτέρω εξέλιξη, ήταν φυσικό να επέλθει η κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος.

Το 2002 ο Ν. 3029/2002 έθεσε μερικά θέματα σε σωστή βάση, αλλά δεν άγγιξε το πρόβλημα σε βάθος.

Βέβαια, το ύψος των παροχών του συστήματος υγείας και η ποιότητα του συρρικνώθηκαν δραματικά το ίδιο και οι συντάξεις. Οι παροχές δε αυτές αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω, όχι μόνο λόγω της μείωσης των μισθών και της αύξησης της ανεργίας, αλλά και από την μείωση των εργοδοτικών εισφορών.

*Πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς

 


 



Σχετικά άρθρα

Τελευταια

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΑΤΤΙΚΗΣ